Chỉnh hình răng là gì?

Chỉnh hình răng là một lĩnh vực chuyên khoa răng hàm mặt chuyên về chẩn đoán, dự phòng và điều trị các bất thường của răng và mặt. Điều trị chỉnh hình răng có thể sửa chữa khớp cắn bất thường hay "xấu" thường được gọi là sai khớp cắn

Điều trị chỉnh hình răng cần sử dụng những khí cụ điều chỉnh, thường là các mắc cài. Khí cụ này dùng để:

• Điều chỉnh răng ngay ngắn

• Sửa chữa sai khớp cắn

• Đóng kín các khoảng hở

• Tạo sự hài hòa giữa răng và môi

Chỉnh hình răng còn giúp hỗ trợ cho các điều trị khác trong nha khoa ví dụ như nha khoa thẩm mỹ và cấy ghép răng.
Ở trẻ em, điều trị chỉnh nha còn giúp định hướng sự phát triển xương hàm và quá trình mọc răng vĩnh viễn.

Sai khớp cắn

Phần lớn chúng ta có bất thường về răng ở chừng mực nào đó. Chẳng hạn, răng có thể hơi chen chúc hay bị hở kẽ. Sai khớp cắn chủ yếu gây ra vấn đề vẻ thẩm mỹ nhưng cũng có những trường hợp làm cho việc ăn nhai và nói chuyện trở nên khó khăn.

Sai khớp cắn có thể là do di truyền nhưng không phải tất cả trường hợp. Nguyên nhân khác có thể gây sai khớp cắn là:

• Chấn thương - Khi răng bị gãy hay bị chấn thương chân răng có thể dính liền với xương xung quanh. Vấn để này gọi là cứng khớp (ankylosis) hay là sự dính liền bất thường của chân răng với xương. Nếu điều này xảy ra ở trẻ đang lớn, răng có thể sẽ không mọc đúng vị trí và đưa đến sai khớp cắn.

•  Mút ngón tay hay ngậm núm vú quá lâu - Thói quen này có thể gây ra vấn đề khớp cắn. Chẳng hạn, nó có thể làm cho răng trên nhô rra phía trước quá nhiều so với hàm dưới. Thói quen đẩy lưỡi khi nuốt cũng có thể gây ra vấn đề tương tự.

• Mất răng sữa sớm - Nếu răng sữa mất quá sớm, răng vĩnh viễn không có được sự hướng dẫn và có thể đưa đến mọc lệch. Một số trường hợp răng vĩnh viễn bị chen chúc hay mọc không hoàn toàn. Đôi khi có tình trạng răng vĩnh viễn kế bên răng sữa mất nghiên về phía khoảng trống do mất răng và do đó ngăn cản sự mọc răng vĩnh viễn bên dưới.

Những dấu hiệu nào cảnh báo cần chỉnh hình răng hàm mặt sớm
• Khi có bất thường trong quá trình phát triển của răng, quá trình mọc răng và thay răng sữa, quá trình phát triển và mọc răng vĩnh viễn. Có thể nêu một số ví dụ như: thiếu răng, răng dư, mất răng sữa sớm, răng mọc sai vị trí, răng bị sâu, răng chậm thay
• Có thói quen xấu về răng miệng có thể gây sai lệch khớp cắn. Ví dụ như: mút tay, đẩy lưỡi ra trước hoặc sang bên khi nuốt, mút môi dưới, thở miệng, cắn viết, …
• Có biểu hiện sai khớp cắn
• Sự phát triển lệch lạc hay bất hài hòa giữa xương hàm trên và hàm dưới.
• Những người trong gia đình bố mẹ, anh em có những bất thường về sự phát triển sọ mặt.
 

Tại sao cần điều trị chỉnh hình răng hàm mặt sớm?
• Chỉnh hình răng mặt sớm giúp cho cung răng và xương hàm phát triển hài hòa bằng cách loại bỏ các trở ngại cho sự tăng trưởng bình thường, điều trị các lệch lạc nhẹ, loại trừ các yếu tố không thuận lợi cho khớp cắn
• Một số trường hợp đơn giản, chỉnh hình răng mặt sớm có thể giúp cho cung răng và xương hàm phát triển bình thường mà không cần một điều trị nào khác.
• Chỉnh hình sớm giúp đơn giản hóa giai đoạn chỉnh hình toàn diện về sau
• Việc chỉnh hình sớm đem lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân. Nếu chúng ta bỏ qua các lệch lạc ban đầu của trẻ, khớp cắn của trẻ càng lúc càng phát triển theo hướng bất lợi và làm cho quá trình điều trị sau này phức tạp và khó khăn hơn.

Nếu răng mọc lệch mà không được chỉnh hình thì có ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng hay không?
Răng mọc lệch lạc mà không được chỉnh hình thì trước hết người ta nghĩ đến ngay là nó sẽ ảnh hưởng đến vẻ thẩm mỹ của khuôn mặt. Nhưng không chỉ thế nó có ảnh hưởng rất lớn lên chức năng của hệ thống nhai:
• Khớp cắn không tốt sẽ làm giảm chức năng ăn nhai, từ đó dẫn đến những hệ quả khác chẳng hạn như vấn đề tiêu hóa, dinh dưỡng và phát triển cơ thể. Mặt khác, có thể dẫn đến những bệnh lý ở khớp thái dương hàm.
• Răng lệch lạc chen chúc sẽ gây khó khăn trong việc giữ vệ sinh răng miệng, dẫn đến sâu răng và bệnh nha chu
• Ngoài ra còn ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác như phát âm, thở, …

Cần lưu ý gì khi điều trị chỉnh hình răng hàm mặt?
• Sai khớp cắn là vấn đề thuộc về sự phát triển, vì thế cần phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm để giảm thiểu những hệ quả của nó gây ra. Nói cách khác, việc điều trị càng muộn thì càng khó khăn, phức tạp.
• Điều trị chỉnh hình là một điều trị đòi hỏi thời gian lâu dài và cần có sự theo dõi liên tục, đầy đủ. Vì thế cần có sự kiên nhẫn và hợp tác tốt ở người bệnh nhân thì việc điều trị mới đem lại kết quả.
• Điều trị duy trì là rất quan trọng, vì sau khi tháo khí cụ chỉnh hình mô nha chu cần có thời gian để tổ chức lại cấu trúc. Mặt khác, áp lực mô mềm luôn có khuynh hướng gây tái phát tức răng trở về vị trí cũ.
• Cần phải tăng cường vệ sinh răng miệng, vì khi mang khí cụ chỉnh hình thì ít nhiều sẽ gây khó khăn cho việc VSRM. Có thể phải áp dụng một số biện pháp phòng ngừa sâu răng.

 

 

Những lệch lạc răng mặt nào thường gặp nhất?

Răng mọc chen chúc:

• Răng mọc chen chúc là tình trạng các răng sắp xếp lộn xộn, không ngay ngắn trên cung hàm do thiếu chỗ (cung hàm nhỏ mà răng lại lớn). Răng mọc chen chúc không những gây mất thẩm mỹ mà còn khó vệ sinh răng miệng và hậu quả là có thể sâu răng, viêm nướu, tụt nướu... Ngoài ra tình trạng chen chúc cũng có thể làm răng bị ngầm (răng lẽ ra phải mọc ra nhưng không mọc ra được), tương quan khớp cắn giữa các răng không tốt.

Hô răng hàm trên, hô hàm trên:

• Hô răng hàm trên là tình trạng răng cửa hàm trên trên nghiêng nhiều ra trước, trong khi xương hàm trên vẫn bình thường theo tương quan chiều trước sau. Tuy nhiên, hô răng hàm trên có thể đi cùng với hô hàm trên làm mức độ răng trên đưa ra trước trầm trọng hơn. Hô răng hàm trên và hô hàm trên là một lệch lạc khá phổ biến, làm cho khuôn mặt không thẩm mỹ.

Cắn sâu:

• Cắn sâu là tình trạng răng trên phủ răng dưới quá mức (hơn 3mm). Trường hợp nặng, răng cửa dưới cắn chạm vào vùng nướu hay khẩu cái phía sau các răng cửa trên có thể gây tiêu xương.

Cắn hở:

• Cắn hở xảy ra khi răng cửa trên và răng cửa dưới không chạm nhau khi cắn lại. Ngoài việc mất thẩm mỹ, khi cắn hở, bệnh nhân sẽ không thực hiện được chức năng cắn và xé thức ăn, ảnh hưởng đến hiệu quả nhai. Ngoài ra, do hở phía trước, lực nhai sẽ dồn lên các răng phía sau quá mức, làm mòn răng.

Răng thưa:

• Răng thưa là tình trạng có khe hở giữa các răng. Răng thưa xảy ra khi có hiện tượng di răng (hậu quả của mất răng) hay răng quá nhỏ so với cung hàm. Hầu hết những than phiền về vấn đề này là khe hở rộng giữa các răng gây mất thẩm mỹ. Ngoài ra, thắng môi bám thấp cũng là một nguyên nhân thường gặp của hở kẽ giữa hai răng cửa giữa.

Cắn chéo:

• Cắn chéo hay cắn ngược là tình trạng răng dưới phủ ngoài răng trên. Cắn chéo có thể gặp ở vùng răng sau nhưng thường xảy ra ở vùng răng trước, ảnh hưởng cả thẩm mỹ và chức năng nhai.

Móm :

• Móm hay hô hàm dưới là tình trạng hàm dưới nhô ra trước quá mức so với hàm trên. Tuy nhiên cũng có thể là do hàm trên kém phát triển. Dấu hiệu điển hình là cắn chéo vùng răng trước. Điều trị hô hàm dưới thường khó khăn; do đó, cần theo dõi chặt chẽ khả năng tăng trưởng quá mức của hàm dưới nhằm điều trị phòng ngừa.

 

 

Mặc dù chi phí khá cao từ 2 - 30 triệu đồng/ca và mất một khoảng thời gian dài từ 2 tháng đến 2 năm nhưng chỉnh hình răng (hay còn gọi là niềng răng) đang được coi là bí quyết hữu hiệu mang lại nụ cười rạng rỡ. Chỉnh hình răng hôm nay không chỉ là phương pháp điều trị những khiếm khuyết của hàm răng hô, móm, răng mọc lệnh... mà còn được dùng một cách chủ động nhằm "sửa" lại "phom" của nụ cười, gương mặt.

Theo ý kiến của bác sĩ phòng nha, tuỳ từng trường hợp cụ thể sẽ chỉnh hình ít hoặc nhiều. Chỉnh hình răng càng sớm, hiệu quả đạt được sẽ càng cao và thời điểm tốt nhất để tiến hành phương pháp này cũng không hạn chế với những bệnh nhân nhỏ tuổi.

Sự cần thiết của việc khám răng định kỳ 6 tháng/lần: - Phát hiện sớm các bệnh về răng miệng - Thời gian điều trị ngắn - Ít tốn kém về tiền bạc - Ít đau đớn.

Do răng bị thiếu chỗ, mọc lệnh lạc từ nhỏ khiến cho răng và hàm không tương hợp hoặc do những thói quen xấu như mút tay, cắn móng tay... nên hàm răng sẽ không đều, đẹp và thường bị lệch lạc (hô, móm...). Vì thế sau khi khám lâm sàng, chụp phim, bác sĩ nha khoa sẽ có phương pháp điều trị riêng cho từng người. Có thể nhổ bớt những chiếc răng không cần thiết do mọc lệnh hoặc ít chịu lực, sau đó sử dụng móc cài răng bằng kim loại hoặc bằng sứ kéo từ từ những chiếc răng còn lại vào chỗ trống sao cho đều đặn, ngay hàng thẳng lối.

Trong khi thời gian chỉnh hình răng, bệnh nhân cần tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi diễn tiến điều trị và kịp thời sử lý, đảm bảo có được một hàm răng đều, đẹp như ý.

So với các nước trên thế giới, giá thành của một ca chỉnh hình răng tại Việt Nam bị đánh giá là thấp nhưng trình độ kỹ thuật, chất lượng không thua kém gì các nước tiến tiến trên thế giới nên không ít người; Việt Kiều, kể cả người nước ngoài tìm đến dịch vụ này để thoả mãn nhu cầu làm đẹp. Tốn một khoản tiền, một thời gian nhất định nhưng bù lại, bạn sẽ biến giấc mơ làm đẹp của mình thành sự thực. Khi đó bạn sẽ nghĩ rằng, chỉnh răng là một ý tưởng tuyệt vời